Kütahya nüfusu üzerinde kavga tam gaz

Türkiye Ä°statistik Kurumu (TÜÄ°K) BaÅŸkanı Birol Aydemir, bazı illerin nüfuslarının yanlış hesaplandığı yönündeki eleÅŸtiriler ve ''TÜÄ°K BaÅŸkanı 'yanlış yaptık' dedi'' ÅŸeklindeki yorumları deÄŸerlendirirken, ''Ben kimseye 'yanlış yaptık' demedim. Çünkü yanlış yapmadık'' dedi.

Aydemir, yaptığı açıklamada, kamuoyunda son 2 haftadır, hem Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) çerçevesinde açıklanan 2011 yılı yerleÅŸim yeri nüfusları hem de turizm istatistiklerinin tartışıldığını hatırlattı.

2011 yılı yerleÅŸim yeri nüfusları açıklandıktan sonra Kütahya'nın nüfusunun yanlış hesaplandığı yönünde eleÅŸtiriler aldıklarını ve bunun üzerine gerekli açıklamaları yaptıklarını anlatan Aydemir, buna karşılık kendisi için ''TÜÄ°K BaÅŸkanı 'yanlış yaptık' dedi'' ifadesinin kullanıldığını belirtti.

''Güya Kütahya ile ilgili 'evet, yanlış yaptığımızı kabul ediyoruz' demiÅŸiz'' diyen Aydemir, kimseye ''yanlış yaptık'' demediÄŸini, ''çünkü yanlış yapmadıklarını'' söyledi.

Hem Kütahya Valisi'ne hem de vekillere; ''Bu nüfus istatistiklerinde bazı illerde bir oynama var. Göç, doÄŸum veya ölümle açıklanamayacak deÄŸiÅŸiklikler, artış veya azalışlar var. Bunların nedeni kurumsal nüfus'' dediÄŸini aktaran Aydemir, ÅŸöyle devam etti:

''Kurumsal nüfus dediÄŸimiz ÅŸey; cezaevleri, yurtlar, çocuk yuvaları, huzurevleri ve en önemlisi de kışlalarda yaÅŸayan insanlar. Bu kiÅŸiler bulundukları ilin nüfusuna kayıt ediliyor. Biz güya geçen yıl askerleri saymışız, bu yıl ise saymamışız. Oysa metodoloji aynı, deÄŸiÅŸmedi. Asker, öÄŸrenci veya cezaevi tutuklusu neredeyse orada sayılır. Dolayısıyla sayma saymama diye bir ÅŸey yok. Kurumsal nüfustaki deÄŸiÅŸiklikten dolayı bazı illerin nüfusları doÄŸum, ölüm ve göç ile açıklanmayacak derecede düÅŸüyor veya çıkıyor.

Åžu anda itiraz eden illerimiz geçen yıl nüfusları çıktığında 'bu nüfus nereden geldi?' demediler. Geçen yıl o nüfuslar artarken, belediyelerden payı alıyorken gayet mutluydular. Bir daha ki yıl yine deÄŸiÅŸebilir. Bu, bizim elimizde deÄŸil, kurumsal nüfusla ilgili.''

''İdari kayıtları değiştirebilir miyiz?''

Aydemir, kurumsal nüfusla ilgili gerekli teknik çalışmayı yaptıklarını ve ilgili kamu kurumlarında kendilerine bu bilgileri veren birimlerle temasa geçip, ''Bu kadar oynama nasıl oluyor? Bu idari kayıtlara bakar mısınız?'' diye yeniden görüÅŸeceklerini söyledi.

''Biz yurttan, cezaevinden gelen veya askeriyeden gelen idari kaydı deÄŸiÅŸtirebilir miyiz?'' diye soran Aydemir, bu sürecin kendisi için tecrübe olduÄŸunu dile getirdi.

Aydemir, idari kayıtların serisini çıkarttıklarını, bunları gönderen idari birimlerle görüÅŸerek kayıtların doÄŸruluÄŸunu çek ettireceklerini ve ikinci bir imza isteyeceklerini bildirdi.

''Kime ne faydası var?''

Aydemir, ''kendilerini defalarca ifade etmiÅŸ olmalarına raÄŸmen, yanlış haberler, açıklamalar yapmanın, kamuoyunu yönlendirmenin kime ne faydası olduÄŸunu çok merak ettiÄŸini'' söyledi.

TÜÄ°K BaÅŸkanı, metodolojilerini deÄŸiÅŸtirmediklerini yineledi ve herhangi veride metodoloji deÄŸiÅŸikliÄŸine gitmeleri halinde tüm seriyi düzelttiklerine dikkati çekti.

Turizm istatistikleri

Aydemir, turizm istatistiklerine yönelik eleÅŸtirilere iliÅŸkin olarak da birçok ülkenin bu istatistikleri üretirken anket yöntemini kullandığına iÅŸaret etti.

Turizm istatistiklerinin de diÄŸer istatistiklerde olduÄŸu gibi Avrupa BirliÄŸi (AB) tarafından metodolojik açıdan deÄŸerlendirildiÄŸini belirten Aydemir, söz konusu istatistiklerin bu açıdan AB'ye uyumlu olduÄŸunu dile getirdi.

Yaklaşık 1 yıl önce turizm istatistiklerinin kapsamı konusunda eksikliklerin olduÄŸunun tespit edildiÄŸini anlatan Aydemir, bunun için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, Merkez Bankası ve TÜÄ°K uzmanlarının yer aldığı bir çalışma grubu oluÅŸturulduÄŸunu söyledi. Bu çalışma grubunun paket turlar hariç tüm baÅŸlıklarda çalışmalarını tamamladığını belirten Aydemir, ÅŸunları kaydetti:

''Paket tur konusunu bekliyoruz, bunun dışında turizm gelirlerini ciddi olarak etkileyen hiçbir ÅŸey yok. Bunun günlerce söylenmesini, gazetelerde yer almasını anlamış deÄŸiliz. Ä°ÅŸin garibi bunu baÅŸka bir kamu kurumu yapıyor... Kendi uzmanları da bu çalışma grubunun içinde. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na resmi bir yazı gönderdik ve grubun çalışmalarını, sürecin tümünü anlattık.

Biz herhangi bir rakamın düÅŸüklüÄŸüne veya yüksekliÄŸine veya rakamın ne çıkacağına bakmayız, bu bizi ilgilendirmez. Biz, bu istatistiÄŸi üretmek için kullandığımız metodoloji doÄŸru bir metodoloji mi? Uluslararası norm ve standartlara uygun mu? Güvenilir, tutarlı, karşılaÅŸtırılabilir ve zamanlı bir istatistik mi? diye bakarız. Rakam yukarı çıkmış, aÅŸağı inmiÅŸ bu bizim iÅŸimiz deÄŸil ki... Öyle bakarsak asıl o zaman güvenilirliÄŸimizi ve tarafsızlığımızı kaybederiz.''

TÜÄ°K'in ürettiÄŸi istatistiklerin tüm kurum, kuruluÅŸlar ve özel sektörün icraatlarının sonuçlarını da gösterdiÄŸine iÅŸaret eden Aydemir, ''Herkes performansının iyi olduÄŸunu düÅŸünüyor ve iyi olduÄŸunun gösterilmesini istiyor. Bizim bağımsız ve tarafsız oluÅŸumuz da burada ortaya çıkıyor. Biz her bir kamu kurumunun, özel sektörün veya baÅŸka birinin dediÄŸine göre, beklediÄŸine göre istatistik yapamayız'' dedi.

''Kimse 'eksiğimiz var mı' demiyor''

TÜÄ°K'in uluslararası platformda özellikle iÅŸgücü ve enflasyon verilerinin üretiminde ''örnek'' gösterilen ülkelerden birisi olduÄŸunu, ama ülkede sürekli eleÅŸtirildiÄŸini ifade eden Aydemir, ''Biz bu istatistikten hareketle kendimizi düzeltmeliyiz veya bir yerde eksiÄŸimiz var mı? diye düÅŸünülmüyor da 'istatistik yanlış' deniliyor'' diye konuÅŸtu.

Ä°statistiklerin dayandığı temel noktaların idari kayıtlar, anket ve araÅŸtırmalar olduÄŸunu yineleyen Aydemir, ''Ä°dari kayıtlar iyi deÄŸilse, gidip idari kaydı ben yapamam ki. Askeri, yurttaki öÄŸrenciyi ben yazamam ki. Sadece eleÅŸtirmekle bir yere varılmaz. Tüm insanların, her kurumun önce 'ben ne kadar iyi yapıyorum' diye kendisine bakması lazım'' dedi.

TÜÄ°K olarak bu anlayışla ürettikleri istatistikleri sürekli gözden geçirdiklerini, yayımlamadan önce defalarca kontrol ettiklerini söyleyen Birol Aydemir, gerektiÄŸinde de veriyi aldıkları kaynaÄŸa giderek bir kez daha sorguladıklarını anlattı. Bütün bunlara raÄŸmen yine hataların olabildiÄŸini ifade eden TÜÄ°K BaÅŸkanı, ''Biz hata yaptıysak kabullenir ve kamuoyuyla paylaşırız. 'Hata yapmayız' demiyoruz önce kendimize bakıp kendimizi sorguluyoruz'' diye konuÅŸtu.

Ä°stihdam veri üretiminde deÄŸiÅŸiklik

Ä°stihdam verilerini üretirken önümüzdeki yıldan itibaren yeni bir uygulamaya geçeceklerini de anlatan TÜÄ°K BaÅŸkanı, mevcut durumda her ayın ''referans haftası'' olarak tabir edilen ve pazartesi ile baÅŸlayan ilk hafta verileri topladıklarını, AB'nin ise bunun ayın her haftası yapılması gerektiÄŸini söylediÄŸini ifade etti.

Veri toplama iÅŸleminin ayın her haftası yapılması durumunda örnek hacminin yüzde 47 arttığını, dolayısıyla kurumun iÅŸ yükünde anormal bir artış olacağını söyleyen Aydemir, bunun altyapısını oluÅŸturmaya çalıştıklarını, 2013'ün başından itibaren bu yeni uygulamayı hayata geçireceklerini bildirdi.

Aydemir, bununla birlikte iÅŸsizlik tanımını yaparken aradıkları 3 ay ÅŸartını da yine AB'ye paralel ÅŸekilde 1 aya çekeceklerini kaydetti.

Aydemir, ''AB bu konuda da son 1 aydır iÅŸ arıyor musun? sorusunu soruyor, 1 saat bile çalışmamışsa ve 15 gün içinde de çalışmaya hazırsa bu kiÅŸiyi 'iÅŸsiz' olarak tanımlıyor. Ama bizde bu süre 3 ay olduÄŸu için iÅŸsiz tanımımız geniÅŸliyor. Bunu da 2013'ten itibaren yapacağız'' diye konuÅŸtu.