İlk cemre havaya düştü!

Halk arasında yaygın olarak baharın müjdecisi olarak bilinen, “sıcaklıkta artışın” göstergesi olduÄŸuna inanılan ve 3 tane olduÄŸu kabul edilen cemrenin ilki havaya düÅŸtü. Cemre, birer hafta arayla suya ve topraÄŸa da düÅŸecek.

“Kor halindeki ateÅŸ” anlamına da gelen cemre, ayrıca, Müslümanların hac sırasında Mina vadisinde attığı taÅŸlardan meydana gelen yığını anlatmakta da kullanılıyor.

Divan ÅŸairlerinin, cemre zamanlarında baharın gelmesi dolayısıyla önemli kiÅŸilere yazdıkları övgü ÅŸiirleri de “Cemreviye” olarak biliniyor.

Meteorolojik kapsamda ise cemre, takvimlerde ilkbahardan önce birer hafta aralıkla havaya, suya ve topraÄŸa düÅŸtüÄŸü inanılan ısıl güç veya sıcaklık yükselmesi olarak tanımlanıyor. Saatli Maarif Takvimi’ne göre, cemre düÅŸüÅŸleri genellikle fırtınalı geçiyor ve yurdun pek çok yerinde kar yağışı görülüyor. Üçüncü cemrenin ardından da baharın geleceÄŸi kabul ediliyor.

Arapça kökenli cemre, “ateÅŸ parçası”, “ateÅŸ halindeki kömür” anlamına geliyor ve ısınmayı ifade ediyor.

Eskilerin, kasım (kış) ve hızır (yaz) olmak üzere yılı ikiye ayırdıkları, kasımın 180, hızırın 186 gün sürdüÄŸü belirtiliyor. Kasım günlerinin 8 Kasımda baÅŸladığı, Kasımın 46’sında “kırkgün” anlamına gelen “erbain”, 86’sında “50 gün” anlamına gelen “hamsin”in girdiÄŸi ve böylece kışın en soÄŸuk zamanları sayılan 90 günün geçmiÅŸ olduÄŸu kaydediliyor. Kasımın 105’inde (20 Åžubat) birinci cemrenin havaya, 112’sinde (27 Åžubat) ikinci cemrenin suya, 119’unda (6 Mart-Åžubatın 29 çektiÄŸi dört senede bir 5 Martta) üçüncü cemrenin topraÄŸa düÅŸtüÄŸü, buna göre de önce havanın, sonra suyun, sonra da yerin ısındığı kabul ediliyor.

CEMREYE BÄ°LÄ°MSEL BAKIÅž

Bilimsel olarak değerlendiren meteoroloji uzmanları ise cemre konusunda şu bilgileri veriyorlar:
“Açık bir günde, atmosferin alt tabakasından geçen güneÅŸ enerjisi, yer yüzeyi tarafından yutulur. Dolayısıyla yer yüzeyi ısınır. Yüzeydeki hava ısındıkça, yüksektekinden daha az yoÄŸun hale gelir. Isınan hava yükselir ve daha soÄŸuk olan ise çöker. Yükselen hava geniÅŸler ve soÄŸur. Su buharı, bulut damlacıkları ÅŸeklinde yoÄŸunlaÅŸarak, hal deÄŸiÅŸim ısısından dolayı, havanın ısınmasını saÄŸlar.”