Kara kış ruhunuzu da üşütüyor mu?

EÄŸer hava hep kapalı, yaÄŸmurlu hatta fırtınalı ise kendinizi depresyonun kucağına bırakmamak için harekete geçmeniz gerekiyor.

Çok geniÅŸ bir yelpazeyi kapsayan duygudurum bozukluklarının bir alt baÅŸlığı olan depresyon, mevsim geçiÅŸlerinde ortaya çıkabiliyor. Melatonin hormonunun salgılanmasındaki bozukluÄŸa yatkınlığı olanlar özellikle kış aylarında kendilerini yorgun hissediyor, hiçbir ÅŸeyden zevk alamıyor, dikkatlerini toplayamıyor, sosyal hayatları ve özel iliÅŸkileri de bu durumdan etkileniyor. Bakırköy Ruh SaÄŸlığı ve Sinir Hastalıkları EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi ReÅŸat Tahsin Duygudurum Merkezi’nden Psikiyatri Uzmanı Dr. KürÅŸat AltınbaÅŸ, depresyonun 4-5 ay ile 1 yıl içinde kendiliÄŸinden düzelebilme ihtimali olan bir hastalık olduÄŸunu ancak kiÅŸinin ruhunda izler bırakmasını, tekrar etmesini ve istenmeyen sonuçlara sebep olma riskini ortadan kaldırmak için psikoterapi ve gerektiÄŸinde ilaç ile tedavi edilmesi gerektiÄŸini belirtiyor.

Duygudurum nedir?

Duygu, insan olmanın gereÄŸi olarak çevresel uyaranların bize hissettirdikleridir. Olumlu, olumsuz ya da nötr herhangi bir uyaranın karşısında verdiÄŸimiz duygusal tepkilere ‘duygulanım’ diyoruz. Duygudurum ise daha uzun süreli duygu yoÄŸunluÄŸunu kapsıyor. Yani duygulanım güneÅŸli, bulutlu gibi tanımlanacak bir hava durumu ise duygudurum mevsimi anlatıyor. Duygulanımda daha kısa, duygudurumda daha uzun süreci kapsayan belirgin bozulmalar oluyor.

Duygudurum bozukluğu nasıl anlaşılıyor?

Klinik deÄŸerlendirmede; sosyal, mesleki ve kiÅŸisel alanlar ile iÅŸlevlerinde bozulma olup olmadığı kiÅŸinin özelinde yapılıyor. Çünkü herhangi bir duygusal deÄŸiÅŸim bir kiÅŸide bozulmaya yol açarken diÄŸerinde yol açmayabiliyor. ‘KiÅŸinin doÄŸalı neydi ve ÅŸimdi ne oldu’ ve ‘Bu deÄŸiÅŸim hastalıklı mı?’ diye soruluyor. Duygudurum bozukluÄŸunun deÄŸerlendirmesi genellemelere izin vermiyor.

Depresyon da bir duygudurum bozukluÄŸu mudur?

Duygudurum bozuklukları psikiyatrik hastalıklarda bir alt baÅŸlığı oluÅŸturuyor. Duygudurum bozukluÄŸu baÅŸlığının altında ise aralarında majör depresyonun da olduÄŸu çeÅŸitli kavramlar yer alıyor. Ancak depresyonun tanımında kavram kargaÅŸası yaÅŸanıyor. Sevgilisinden ayrılan, bir yakını vefat eden ya da büyük paralar kaybeden kiÅŸinin üzüntüsü de depresyon ile karıştırılıyor. Oysa majör depresif dediÄŸimiz hastalık, uzun süreli ve sadece insanın ruhsal çöküntüsünü deÄŸil, birçok iÅŸlevi birden barındıran bozulmayı ifade ediyor. Mevsimsel seyirli depresyon da bu baÅŸlık altında deÄŸerlendirilen bir klinik tanı…

Mevsimsel seyirli depresyon toplumda sık görülüyor mu?

Genel olarak depresyon çok sık görülüyor. Bu depresyon vakalarının artmasından ziyade tespitinin çoÄŸalması ile ilgili bir durum. Modern yaÅŸam biçimi de giderek mevsimsel seyirli depresyonu kolaylaÅŸtırıyor. Sürekli koÅŸturmacanın olduÄŸu, kapalı ortamlarda geçirilen yaÅŸamlar, kiÅŸilerin güneÅŸ ışığından yararlanamamaları, kendilerine ayırdıkları zamanların hep akÅŸam ve gece saatleri olması mevsimsel depresyonu daha fazla ön plana çıkarıyor. Öte yandan mevsim normalleri de deÄŸiÅŸiyor. Artık kış kış gibi deÄŸil, yaz yaz gibi deÄŸil… Sonbahar ve ilkbaharı yaÅŸayamaz hale geldik. Oysa organizmanın da biyolojik bir ritmi var ve kendini dinlenmeye aldığı bir zaman dilimine ihtiyaç duyuyor.